Lege dozen en verbrande kuiten

Afgelopen zondag stond ik voor het tweede jaar achtereen op de Deventer Boekenmarkt (editie 35!) met een kraam vol tweedehands boeken. Het prachtige weer zorgde ervoor dat het verwachte bezoekersaantal van 125.000 vast en zeker is aangetikt. In dit stuk deel ik mijn ervaringen als (hobbymatige) boekhandelaar op de Deventer Boekenmarkt.

Na alle voorbereidingen in de voorafgaande dagen (boeken checken of ze geprijsd zijn, zo niet dan alsnog prijzen; huurauto ophalen; extra afdekzeil halen tegen onverhoopte regen; pinapparaat opladen en updaten; contant wisselgeld bekijken en eventueel aanvullen) staat mij op de vooravond nog één taak te doen: de wekker zetten. Want al start de markt officieel om 9:30, vanaf 6:00 gaan de hekken open om de kraam op te bouwen. Dus ging ik om 5:10 van huis om uiteindelijk als derde standhouder de markt op te draaien. Snel de boekendozen en andere spullen op en onder de kraam stallen, om vervolgens tussen de auto’s van de andere handelaren door te manoeuvreren op zoek naar een parkeerplek buiten het marktterrein.

Terug bij de kraam kan het opbouwen beginnen. Veel bijzonders doe ik daarbij niet; ik zet enkel de genres bij elkaar. Ik ben ooit begonnen de boeken op alfabetische volgorde te presenteren maar daar kreeg ik snel spijt van; veel bezoekers kennen het alfabet een stuk minder goed en de boeken werden zo op compleet andere plekken weer teruggezet. Om die frustratie voor te zijn, is de enige ordening binnen hetzelfde genre dat ik de boeken van dezelfde schrijver bij elkaar probeer te zetten.

In totaal staan er in Deventer zo’n 650 kramen langs de route. Om de markt niet nóg groter te maken dan ze al is, kiest de organisatie ervoor om veel kramen tegen elkaar aan te zetten. Hierdoor sta je als handelaar dicht op de buren en dát zorgt er weer voor dat het nogal uit kan maken wie die buren zijn. Ik had dit jaar geluk (net als vorig jaar trouwens, toen met hele andere buren) want ik stond naast drie heren van het Lewis-Caroll-genootschap. Bij de kraam van het genootschap waren veel edities te vinden van Alice in Wonderland; o.a. Duitse, Engelse, Italiaanse, Russische, Tsjechische versies. Bijzondere drukken en ook boeken die iets met Alice in Wonderland te maken hebben. En dat kan, zo bleek wel, op allerlei manieren. Zo hadden ze het debuut van Herman Koch, ‘Red ons Maria Montalelli’, bij zich omdat daarin Alice in Wonderland wordt voorgelezen op de school van het hoofdpersonage. Voor de start van de markt hadden ze, na enig aandringen bij de bezoekster dat exemplaar al verkocht. Grappend werd naar mij aangegeven: het is nu 1-0 in de Koch-verkoop. Een uur later waren we beiden door onze Herman Koch-voorraad heen en was de eindstand: 3-1 voor De Boekonthouder :-)

Zoals gezegd start de markt officieel om 9:30, maar voor 7:00 (als de opbouw nog in volle gang is en veel handelaren dan nog aankomen met hun auto’s) staan de eerste bezoekers al tussen de al dan niet uitgestalde boeken te snuffelen. Rond 8:00 uur was de kraam naar mijn tevredenheid ingericht en vanaf dat moment heb ik ook geen moment meer in mijn meegebrachte campingstoeltje kunnen zitten. Een stroom van mensen overspoelde de markt en zo ook mijn kraam. De ene bezoeker blijft met z’n/haar blik naar beneden gericht op de boeken en bij hen kan er nog geen ‘goedemorgen’ vanaf. Gelukkig zijn de meeste bezoekers iets socialer en met een deel daarvan ontkiemen er mooie gesprekken. Zo herinner ik mij:

• Moeder en dochter die iets over achten al aan de kraam stonden, veel boeken op mijn kraam herkenden en hun persoonlijke leeservaringen van de betreffende boeken met elkaar bespraken. Toen de moeder in kwestie ‘Sprakeloos’ prijsde kon ik me niet
  inhouden en zodoende ging, na een leuk gesprek over het prachtige boek, Tom Lanoye met de dochter mee naar huis.
  
  

• De man die juist dít boek met déze omslag nog zocht voor zijn verzameling van verschillende versies van ‘De Avonden’ van Gerard Reve.
  
  

• De vrouw die in eerste instantie ‘Kruispunt’ van Jonathan Franzen met tegenzin liet liggen (“want we moeten de hele markt nog over, en dat doe ik liever niet met die dikke pil in de tas”) maar blij verrast was dat ik ‘m wel voor haar bewaarde. Bij haar terugkomst uren later was ze verrukt dat er nog een exemplaar voor haar klaar lag.
  
  

• Het stel, met twee kleine kinderen, dat ‘Pelle spreekt’ van Martijn Krabbendam kocht. Ik dacht dat de man een Feyenoord-supporter was en daarom het boek wilde hebben. Zelf verklaarde hij meewarig: “Ja, m’n vrouw is gek van die gozer. Ze zag al die foto’s van ‘m in het midden van het boek, dus dit boek moet mee.”

• De vrouw die bij het zien van ‘Het zoutpad’ van Raynor Winn met glimmende ogen opmerkte: “Het is eigenlijk heel naar van me, maar wat deed het mij goed dat die schrijfster in opspraak is geraakt; Wat een vervelend boek is dát!”
  
  Later op de dag werd ‘Het zoutpad’ alsnog verkocht aan iemand die er wellicht na het lezen een andere mening op na houdt. Of niet.
  
  

• De jonge vrouw die na veel twijfel Hanna Bervoets’ ‘Welkom in het rijk der zieken’ tóch meenam, ondanks haar al veel te volle tas; “Om de fantastisch mooie omslag, die kan ik niet laten liggen.”
  
  

• De tiener die bij het zien van Murakami’s ‘De moord op Commendatore - deel 1’ heel enthousiast opveerde om direct te beseffen dat ze door haar budget van de dag heen was. Haar moeder (h)erkende het enthousiasme bij haar dochter en zonder dat er smeekbedes of voorwaarden werden uitgesproken, ging het boek toch met hen mee.
  
  

• De bezoeker die, dat was duidelijk te zien, geen zin had om aan haar aankoop te beginnen, maar toch vond dat ze ‘Het verzameld werk’ van Kafka in bezit moest hebben.
  
  

• De vrouw, zichtbaar zelf al een mooie leeftijd bereikt, die dolblij was met haar mooie hardcover van ‘Allemaal onzin’ van Simon Carmiggelt. “Daar moesten mijn ouders altijd hard om lachen. Als ik nu een stukje van Carmiggelt lees ga ik zo weer terug naar mijn jeugd.”
  
  

• De man die twijfelde, naar zeggen al langere tijd, over of hij al dan niet ‘De avond is ongemak’ van Marieke Lucas Rijneveld zou moeten lezen. Hij keek er een beetje tegenop, zei hij. Een andere man die aan de kraam stond en dit hoorde beaamde mijn reactie “Ik snap de angst, want het is geen luchtig boek. Maar het is prachtig geschreven en erg mooi om te lezen.” en moedigde de eerste man aan het toch te gaan lezen. We kwamen met z’n drieën er al pratende achter dat we veelal dezelfde boeken kunnen waarderen. Zodoende werd man 1 overtuigd om naast ‘De avond is ongemak’ nog drie titels mee te nemen van hele andere schrijvers over hele andere onderwerpen. Zo prijsden man 2 en ik samen nog ‘De pelikaan’ aan van Martin Michael Driessen (“Geestig en zeer goed geschreven”) en ging man 2, op aanraden van mij (“Korte verhalen, niet zo geestig als De pelikaan maar minstens net zo goed geschreven!”), zelf naar huis met een ander boek van Driessen; ‘Rivieren’.

   

Dit blijven voor mij de mooiste momenten op zo’n boekenmarkt; als er een gesprek ontstaat samen met de bezoekers, die elkaar vaak niet kennen, over boeken en wat nou echte aanraders zijn (of juist niet) en waarom. Vrijwel altijd resulteren deze gesprekken erin dat er boeken worden meegenomen die anders waarschijnlijk waren blijven liggen.

De markt sloot af om 17:00 en om 17:45 was mijn auto weer (iets minder dan in de de ochtend) volgeladen voor de terugreis. Het was nogal een logistieke uitdaging voor de organisatie om alle auto’s weer van de markt af te krijgen dus uiteindelijk reed ik om 18:15 van het terrein af naar huis. Met 212 boeken minder in de auto dan waarmee ik in de ochtend aankwam; een zeer geslaagde dag!

Voor de liefhebbers hierbij een klein overzicht van de door mij meest verkochte schrijvers deze dag.

• Suzanne Vermeer: 11x

• Herman Brusselmans: 7x

• Marieke Lucas Rijneveld - De avond is ongemak: 6x (als ik er 12 had meegenomen dan had ik er 12 kunnen verkopen)

• Haruki Murakami: 5x (waaronder 3x Norwegian Wood)

• J.M. Coetzee: 5x

• Jens Christian Grondahl: 4x

• Karin Slaughter: 4x

• Herman Koch: 3x

• Jan Brokken: 3x

• Hilary Mantel: 3x

• Wilfried de Jong: 3x

• Margaret Atwood: 2x

• Simone de Beauvoir: 2x

• Simone v/d Vlugt: 2x

• Martin Michael Driessen: 2x

• Kruispunt van Jonathan Franzen: 2x

• Hard Gras: 2x

• De Muur: 7x

  Bedankt voor het lezen! Wil je op de hoogte blijven, laat dan hieronder jouw mailadres achter.